Leefstijl en adviezen

Goed voor jezelf zorgen tijdens je zwangerschap is belangrijk!
Om te zorgen dat het goed gaat met je kindje moet het ook goed met jou gaan en sommige zaken zijn beter om helemaal te laten tijdens de zwangerschap omdat ze je kindje kunnen schaden.
Hoe zit het moet voeding? Wat mag je wel en niet eten? En sporten? Mag dat nog? En hoe lang mag je daarmee doorgaan?
Wij geven graag informatie over wat je wel en vooral ook beter niet kunt doen tijdens je zwangerschap.


Voeding

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Eten voor twee is niet nodig, maar lijnen tijdens de zwangerschap is niet verstandig. Er zijn ook een aantal dingen die je beter niet kan eten.

Gezonde voeding
In verse groenten en fruit zitten belangrijke leveranciers van vitaminen, mineralen en vezels. Aardappelen, (volkoren)brood, rijst en pasta (zoals macaroni) zijn belangrijke energiebronnen. Melk, kaas, eieren, vlees, gevogelte en vis zijn belangrijk voor de calcium- en eiwitbehoeften van de groeiende baby en de moeder zelf. Boter, margarine, halvarine en vette vis voorzien in de behoefte aan vitamine A en D. Eet bij voorkeur voedsel dat vers is of vers bereid en bewaar dit zo kort mogelijk in de koelkast.

Zoetigheid
Wees zuinig met suiker en snoep niet overmatig.

Vegetarisch eten
Vegetarisch eten tijdens de zwangerschap kan zonder problemen. Als je geen vlees of vis eet, is het wel belangrijk om erop te letten dat je genoeg B-vitamines en ijzer binnenkrijgt. B-vitamines zitten vooral in volkorenproducten, aardappelen, peulvruchten, eieren en zuivelproducten.

Wat niet eten of drinken?

  • Zachte kazen gemaakt van rauwe melk
    Gepasteuriseerde melk of kazen kun je zonder risico gebruiken. Maar eet geen zachte kazen die gemaakt zijn van rauwe melk, zoals bijvoorbeeld brie en feta. Kijk op het label of er *au lait cru* opstaat. Dat betekent van rauwe melk gemaakt. Harde kazen kun je zonder bezwaar gebruiken. In rauwe melk kan de listeria-bacterie groeien. De bacterie kan nadelige gevolgen hebben voor je baby. Listeriose komt heel zelden voor.
  • Rauw vlees
    Eet geen rauw of half rauw vlees zoals filet americain of biefstuk. Was groenten en fruit goed. In onvoldoende verhit vlees en in ongewassen groenten en fruit komen soms ziekteverwekkers voor die toxoplasmose kunnen veroorzaken. Besmetting tijdens de zwangerschap kan gevolgen hebben voor de ongeboren baby. Toxoplasmose komt vaker voor dan listeriose en kan ook ernstige gevolgen hebben voor je kind als je zwanger bent. Vrouwen die zich aan bovenstaande adviezen (proberen te) houden, hebben veel minder kans dat zij dit krijgen.

Te veel vitamine A
Eet liever geen orgaanvlees tijdens de zwangerschap, en niet meer dan eenmaal per dag een leverproduct zoals leverworst. In lever zit veel vitamine A. Teveel vitamine A kan schadelijke gevolgen hebben voor de ongeboren baby.

Meer informatie vind je op de website van het voedingscentrum.

Foliumzuur

Waarschijnlijk slik je al foliumzuur. Als dat niet zo is en je nog maar kort zwanger bent, ga dan alsnog foliumzuur slikken. Slik elke dag een tablet foliumzuur tot en met de 10e week van je zwangerschap. Je hebt dan minder kans dat je een kind krijgt met een open ruggetje. Foliumzuur is een vitamine en heeft geen bijwerkingen.

Open rug
Foliumzuur vermindert de kans dat je kind wordt geboren met een open rug, hazenlip of open gehemelte.
De kans op een open rug is in Nederland ongeveer 6 op 10.000. Het is gelukkig een kleine kans, maar als je foliumzuur gebruikt is die kans nog kleiner.

Wat is foliumzuur?
Foliumzuur is een vitamine (vitamine B11). Het komt voor in groenten, fruit, volkorenproducten, vlees en zuivel. Normaal krijg je genoeg binnen als je gezond eet. Maar nu je zwanger bent heb je meer nodig. Je moet wel een halve kilo spruitjes eten of 50 bonen om genoeg binnen te krijgen. Foliumzuur heeft geen bijwerkingen en is niet schadelijk.Hoe lang gebruiken?
Neem elke dag een tablet van 0.4 tot 0.5 mg foliumzuur. Blijf slikken tot je 10 weken zwanger bent. Het is niet nodig om het langer te gebruiken, maar ook niet schadelijk om dit wel te doen. Een teveel aan foliumzuur plas je gewoon weer uit. Het is een gezonde vitamine.

Zonder recept
Je kunt foliumzuur kopen bij een drogist of apotheek. Je hebt er geen recept voor nodig van een dokter. Vraag naar tabletten van 0,4 of 0,5 milligram. In multivitaminen voor zwangere vrouwen zit ook genoeg foliumzuur.

Soms is het anders…
Heb je eerder een kind gekregen met een open ruggetje of open schedel? Of heb je epilepsie? Dan kan de gynaecoloog een hogere dosis foliumzuur aanraden. Slik je vitamine B12 op recept? Dan is het mogelijk nog niet verstandig om extra foliumzuur te slikken. Neem contact op met je arts.

 

Vitamines

Slik vitamine D of een multivitamine voor zwangere vrouwen.

Vitaminepillen, eigen keus
Vitaminepillen zijn niet nodig als je gezond en gevarieerd eet. Wil je toch vitaminepillen gebruiken? Kies dan een multi-vitamine speciaal voor zwangeren. Deze vitamines bevatten een aangepaste hoeveelheid vitamine A. Te veel vitamine A kan schadelijk zijn voor de gezondheid van je kind. Let erop of hier al vitamine D in zit. Zo ja, slik dan geen extra vitamine D.

Meer informatie vind je op de website van het voedingscentrum.

Alcohol, roken en drugs

Veel van wat je gebruikt, komt ook bij je kind in de baarmoeder terecht. Dat geldt voor drugs, alcohol en schadelijke stoffen van roken. Je kind is in ontwikkeling en extra vatbaar. Daarom raden we je aan helemaal geen alcohol te gebruiken. Dat geldt ook voor roken en drugs.

Alcohol, roken en drugs
We adviseren je om helemaal geen alcohol te gebruiken in de zwangerschap en zolang je borstvoeding geeft. Alcohol kan een syndroom bij je kind veroorzaken. Dit heet foetaal alcohol syndroom (FAS).

Hersenbeschadiging
Alle alcohol gedronken tijdens een zwangerschap kan hersenbeschadigingen veroorzaken bij de baby. Als je drinkt, drinkt de baby ook. De alcohol komt in je bloedsomloop en wordt via de placenta doorgegeven aan de bloedsomloop van de baby. Zelf kun je alcohol afbreken door enzymen in de lever, maar de baby kan de alcohol niet afbreken. Doordat de hersenen van de baby volop in ontwikkeling zijn, zijn ze extra gevoelig voor de giftige effecten van alcohol.

Weinig of veel?
Eén avond drinken kan al genoeg zijn om lichamelijke en neurologische beschadigingen bij de ongeboren baby te veroorzaken. Het is niet bekend hoeveel alcoholgebruik FAS veroorzaakt, maar meestal zijn de moeders zware drinkers. Omdat het effect van een enkel glas alcohol moeilijk te voorspellen is, adviseren we helemaal te stoppen met alcohol in je zwangerschap en zolang je borstvoeding geeft.

Foetaal alcohol syndroom
In vergelijking met een gezonde baby zijn de hersenen van een baby met FAS kleiner en hebben ze minder groeven. De hoofdomtrek van deze baby’s is hierdoor kleiner. Ook het geboortegewicht is vaak lager. Kinderen met FAS hebben vaak leerproblemen. Voorbeelden zijn slecht verwerken van informatie, moeite met rekenen, slechte beoordeling van situaties en weinig emotionele controle. Ook spraakproblemen komen voor. De sociale en emotionele ontwikkeling blijven achter, wat kan leiden tot gedragsproblemen. Kinderen met FAS hebben vaak bepaalde kenmerken aan hun gezicht.

Ben je gewend om zo nu en dan of vaker te drinken?
Doe dan mee met het programma van STAP.

Roken
Als je nog rookt, vind je bij mijn zwangerschap uitgebreide informatie om je te helpen. Ben je gestopt met roken? Hou vol! Als je problemen hebt of het lukt niet, neem dan contact op met je verloskundige of gynaecoloog. Je krijgt dan een extra gesprek en we geven je meer informatie en hulp.

Meeroken
Het inademen van de rook van anderen heet meeroken. Van de rook van een sigaret komt 85% in de omgeving terecht. Die rook adem jij ook in. Zo komen er giftige stoffen zoals nicotine en koolmonoxide via de navelstreng in het bloed van je baby. Meeroken is dus ook schadelijk voor jou en je baby.
Rookt je partner of roken mensen uit je omgeving? Vraag hen om niet in jouw buurt te roken. Buiten roken is het beste. Ook een rokerige omgeving beïnvloedt de zwangerschap nadelig. Er zijn bovendien aanwijzingen dat wiegendood meer voorkomt als er in de buurt van de baby wordt gerookt.

Zie voor meer informatie de Brochure Rookvrij zwanger? Dat bevalt beter.

Drugs
Alle drugs zijn schadelijk in de zwangerschap, niet gebruiken dus! Je baby heeft meer kans op ADHD, gedrags- en leerproblemen als je drugs gebruikt. Dat geldt ook voor blowen.

Softdrugs
We raden gebruik van drugs tijdens de zwangerschap sterk af. Als je softdrugs zoals marihuana/wiet of hasj gebruikt, kan dat nadelige gevolgen hebben voor je baby. Dat effect is sterker als je softdrugs combineert met alcohol of tabak.

Harddrugs
Harddrugs zoals cocaïne, ecstasy (XTC), GHB en heroïne zijn gevaarlijk voor een ongeboren kind. Cocaïne vernauwt de bloedvaten en verhoogt de kans op een miskraam, een vroeggeboorte, een doodgeboorte en aangeboren afwijkingen en ontwikkelingsstoornissen bij de baby. Ook ecstasy vernauwt de bloedvaten. Ongeboren baby’s raken verslaafd aan heroïne, ze moeten afkicken na de geboorte en zijn ernstig ziek.

Als je harddrugs gebruikt, kan stoppen tijdens de zwangerschap ontwenningsverschijnselen bij het ongeboren kind veroorzaken. Zoek professionele hulp als je stopt.

Kijk voor meer informatie over drugs op www.drugsinfo.nl.

Seksualiteit

Seks is heel persoonlijk, ook tijdens de zwangerschap. Mogelijk heb je meer zin in seks en beleef je het intenser. Mogelijk heb je er juist minder of geen behoefte aan. Dat kan per periode in je zwangerschap verschillen. Je lichaam verandert en je maakt ook in emotioneel opzicht een nieuwe periode door. Voor je partner werkt dat net zo. Wat er precies verandert en welke invloed dat heeft op je seksuele relatie is voor iedereen anders.

Geen risico’s voor de baby
Seks tijdens je zwangerschap kan geen kwaad voor je baby. Geslachtsgemeenschap is niet gevaarlijk. Gemeenschap kan geen miskraam opwekken. Je kind zit goed beschermd in je baarmoeder. Als je een orgasme krijgt is dit niet gevaarlijk voor je kind. Ook niet als je baarmoeder er na gespannen aanvoelt. Mogelijk voel je je hierover toch onzeker. Of je partner is gespannen omdat er wat fout kan gaan. Ook al weet je met je verstand dat het niet zo is, je gevoel kan anders zijn. Geef in dat geval jezelf of je partner de tijd om er aan te wennen.

Wanneer geen geslachtsgemeenschap?
Alleen als je vruchtwater of bloed verliest en wanneer je weeën hebt is het onverstandig om geslachtgemeenschap te hebben.

Emotionele veranderingen
Een zwangerschap brengt veel verandering in je relatie. Jullie gaan een nieuwe fase in. Zeker als het je eerste zwangerschap is. Het geluksgevoel kan je band versterken. Je kan daardoor ook verliefder worden en je meer tot elkaar aangetrokken voelen. Maar het kan verwarrend werken. Misschien zijn er zorgen. Misschien ben je juist wat meer in jezelf gekeerd. Voor iedereen is het anders. Hoe je en jullie seks ervaren in deze periode verschilt van persoon tot persoon. Er zijn veel lichamelijke veranderingen die ook invloed hebben op je emoties.

Lichamelijke veranderingen… ben ik nog mooi en aantrekkelijk?
In de puberteit is je lichaam in een paar jaar heel anders geworden. Nu gebeurt dat weer en zelfs in een paar maanden. Je kunt je daardoor heel mooi en aantrekkelijk voelen. Het kan ook zijn dat je er moeilijk aan kunt wennen. Dan kun je je onzeker voelen. Voor partners geldt dat net zo. Veel mannen vinden hun zwangere vrouw mooi en aantrekkelijk. Maar er zijn ook partners die er moeite mee hebben. Zij kunnen een schuldgevoel krijgen en intimiteit uit de weg gaan.

Ander orgasme
Al heel vroeg in je zwangerschap verandert je bloedsomloop. Je organen worden sterker doorbloed. Dat geldt ook voor je borsten, je baarmoedermond, je schaamlippen en je clitoris. Je clitoris is wat groter dan normaal en is gevoeliger. Je kan sneller opgewonden raken. Mogelijk heb je meer behoefte aan seks of masturberen.

Harde buik na orgasme
Als je klaar komt trekt je bekkenbodemspier en je baarmoeder een paar keer ritmisch samen. Als je zwanger bent kan je een harde buik krijgen na een orgasme. Je baarmoeder is dan langere tijd gespannen. Dit is niet schadelijk voor de baby. Ook het opwekken van een aantal orgasmes na elkaar, is niet schadelijk.

Andere standjes als je buik dikker wordt
Als je buik al behoorlijk gegroeid is, vind je het waarschijnlijk niet prettig om onder je partner te liggen bij het vrijen. Je vagina kan ook gevoeliger zijn als de penis diep naar binnen gaat. De meeste paren proberen andere houdingen uit die wel prettig voelen.

Wat kun je verwachten?
De behoefte aan seks is meestal niet constant tijdens de zwangerschap. In de eerste en laatste drie maanden is de behoefte meestal wat minder dan in de middelste drie maanden. Maar weet wel dat dat per persoon en zelfs per zwangerschap anders kan zijn.

De eerste drie maanden van de zwangerschap
In de eerste maanden van de zwangerschap hebben veel vrouwen minder behoefte aan seks. Je kan in deze periode het orgasme minder intens beleven. Misselijkheid en vermoeidheid kunnen je zin in seks afremmen. Mogelijk vind je het ook eng en ben je bang dat je iets verkeerd doet voor je kind. Ook mannen kunnen dit lastig vinden en bezorgd zijn. Veel vrouwen hebben wel behoefte aan intimiteit, knuffelen en strelen. Die behoefte is vaak sterker.

De middelste drie maanden van de zwangerschap
Als die eerste onwennige maanden voorbij zijn, hebben veel vrouwen weer meer zin in seks. Je hebt dan meer energie. De doorbloeding van je geslachtsorganen is beter, waardoor je sneller opgewonden kan raken. De groeiende buik zit nog niet in de weg.

De laatste drie maanden van de zwangerschap
Tijdens de laatste drie maanden gaat je buik steeds meer in de weg zitten. Geslachtsgemeenschap gaat steeds lastiger en kost meer moeite. Mogelijk zijn jullie nu ook meer bezig met het aanstaand ouderschap en neemt de behoefte aan seks af. Maar als je rustig aan doet en je hebt er zin in, kan je er gewoon van genieten.

Verschil in behoefte
In elke relatie ontstaat er verschil in behoefte. Je hebt nu eenmaal niet alle twee op hetzelfde moment zin in dezelfde dingen. Tijdens de zwangerschap kunnen de verschillen tussen jou en je partner minder of juist duidelijker worden. Juist omdat er veel verandert, is het belangrijk het ook hier samen over te hebben. Soms geven veranderingen namelijk twijfel (vindt hij/zij mij nog wel aantrekkelijk) of onzekerheid. De kunst is een nieuwe balans te vinden. Je kan alleen maar zin hebben in vrijen als er ook die dingen gebeuren die jij fijn vindt. Soms heb je bijvoorbeeld een periode geen behoefte aan seks met geslachtsgemeenschap, maar wil je wel op andere manieren vrijen. Het helpt vaak als je kan benoemen waar je wel zin in hebt. Ook is het goed om af te spreken dat lichamelijk contact en seks niet automatisch betekent dat er daarbij ook gemeenschap of een orgasme moet plaatsvinden.

Bewegen

Half uur per dag
Probeer elke dag een half uur te bewegen. Dat kan zijn fietsen, wandelen, zwemmen, dansen of tuinieren. Intensief huishoudelijk werk telt ook mee. Het hoeft niet een halfuur achter elkaar te zijn. Je kan het over de dag verspreiden. Doe bijvoorbeeld ’s ochtends 10 minuten oefeningen, ga ’s middags 10 minuten fietsen en aan het einde van de dag nog 10 minuten wandelen.

Voordelen
Regelmatig bewegen is gezond en ook leuk om samen te doen. Als je regelmatig beweegt, raken je spieren, longen, hart en bloedvaten eraan gewend om te werken. Je voelt je daardoor fitter en je hebt meer energie. Je kan je beter ontspannen. Je slaapt lekkerder en je bent minder moe. Je staat ’s ochtends gemakkelijker op. Hopelijk voel je je door regelmatig te bewegen fitter in je hele zwangerschap. En nog een bijkomend voordeel is dat de ontlasting vaak wat makkelijker komt. In de zwangerschap kan dit een probleem zijn.

Kies de beweging die bij je past
Kies activiteiten die je leuk vindt en die je makkelijk kan volhouden. Als je verder komt in je zwangerschap kies dan iets wat je nog wel lukt. Als je niet gewend bent om te sporten, dan kan je wel wandelen tot het eind van je zwangerschap.

Sporten
Sport zoals je gewend bent
Tijdens de zwangerschap kun je blijven sporten zoals je gewend bent. Maar ga minder sporten of stop ermee als het sporten klachten geeft of als het je meer vermoeit dan normaal. Probeer je ook liever niet meer in te spannen dan vóór de zwangerschap. En zorg ervoor dat je tijdens het sporten voldoende vocht binnenkrijgt.

Risicovolle sporten
Zwemmen, fietsen, wandelen en fitness zijn sporten die je heel goed tot het einde van de zwangerschap kunt doen. Minder verstandig zijn sporten waarbij je het risico loopt om iets tegen je buik aan te krijgen, of sporten waarbij je gemakkelijk met andere mensen botst of kunt vallen. Dat geldt bijvoorbeeld voor hockey, volleybal, skiën en voetbal.

Terug naar onze homepage

Verder zoeken....